دیابت

بیماری دیابت چیست؟

ديابت گروهى از بيمارى هاى متابوليك است كه با افزايش سطح گلوكز در خون (هایپر گليسمى) شناخته مى شود. ديابت حاصل نقص در ترشج انسولين، عملكرد انسولين يا هردو است

نشانه ها

تكرر ادرار •گرسنكى زياد • تشنگى فراوان • پرخوری . كاهش نيروى جسمانى• تارى ديد • كاهش بالاى ميل جنسی
كامش وزن • دير بهبود يافتن زخم ها • بى حسى دست وپا • عصبانيت وخشمگين شدن

ريسك فاكتور ها

اضافه وزن (BMI بيشتر از ٢٥)
سن بالای 40
چاقى شكمى
سيگار كشيدن
بى تحركى
سابقه خانوادگی
سابقه بيمارى هاى مرتبط : پانكراتيت ، نقرس- اختلالات تیرويید – بیماری های قلبی عروقی- سندرم تخمدان پلى كيستيك
استفاده از داروهای مرتبط با دیابت :گلوكوكورتيكوئيدها (هيدرو كورتيزون ، بتامتازون ، دگزامتازون) استاتين(آتورواستاتين ، فلوواستاتين) –
داروهاى ضد درد (استامينوفن ، مورفين ، أسپرين ، ديكلوفناك ، ترامادول ، كدئین)
سابقه زايمان يك نوزاد ماكروزومى

راهنمای سطح قند خون

سطح قند خون ناشتا كمتراز ١٠٠ ميلى گرم در دسى ليترو 2 ساعت بعد غذا 139 و پایینتر باشد طبيعى است
سطح قند خون ناشتا بين ١٠٠ تا ١٢٥ ميلى كرم در دسى ليتر و 2 ساعت بعد غذا 140 تا 199 پيش ديابت محسوب مى شود
سطح قند خون ناشتا بيشتراز 126 ميلى كرم در دسى ليتریا بالاتر و 2 ساعت بعد غذا 200 و بالاتر باشد ، مبتلا به ديابت مى باشد

راهنماى تشخيص دیابت

هموكلوبين گليكوزيله یا A1C
ميانگين گلوكز خون را در ٢ تا ٣ ماه گذشته نشان مى دهد ودقت نسبى دارد زيرا بيمارى حاد يا استرس تاثیر کمتری روی آن دارد و در صورتی دیابت تشخیص داده میشود که نتیجه A1C بیش از 5/6 درصد باشد
آزمايش تحمل گلوكز خوراكى The Oral Glucose Tolerance Test :
نمونه خون در حالت ناشتا گرفته مى شود وسپس به وى شربت گلوكز ( ٧٥ كرم كلوكز و يا ١٠٠ كرم كلوكز براى زنان باردار) داده مى شود . آنكَاه يس از ١ ساعت، ٢ ساعَتَ بعد از نوشیدن شربت گلوکز از بيمار خون گرفته مى شود

انواع دیابت

هموكلوبين گليكوزيله یا A1C
ميانگين گلوكز خون را در ٢ تا ٣ ماه گذشته نشان مى دهد ودقت نسبى دارد زيرا بيمارى حاد يا استرس تاثیر کمتری روی آن دارد و در صورتی دیابت تشخیص داده میشود که نتیجه A1C بیش از 5/6 درصد باشد
آزمايش تحمل گلوكز خوراكى The Oral Glucose Tolerance Test :
نمونه خون در حالت ناشتا گرفته مى شود وسپس به وى شربت گلوكز ( ٧٥ كرم كلوكز و يا ١٠٠ كرم كلوكز براى زنان باردار) داده مى شود . آنكَاه يس از ١ ساعت، ٢ ساعَتَ بعد از نوشیدن شربت گلوکز از بيمار خون گرفته مى شود

دیابت بارداری گذرا اما در تعداد محدودی از افراد بعد از زایمان نیز باقی میماند

شایعترین و مهمترین عارضه مزمن دیابت

1-رتینوپاتی: دیابتی که ممکن است به اختلال بینایی و کوری منجرشود .

2- نفروپاتی: نفروپاتی دیابتی به افزایش پیشرونده دفع پروتئین از ادرار (پروتئینوری) گفته می‌شود که در دیابت طولانی مدت دیده شده و منجر به افت کارکرد کلیه و سرانجام به نارسایی کلیه و دیالیز ختم می‌شود.

3-نوروپاتی: نوروپاتی آسیب یا اختلال در عملکرد یک یا چند عصب است که معمولاً منجر به بی حسی، گزگز، ضعف عضلانی و درد در ناحیه ی آسیب دیده می شود.اغلب در دست و. پاهای فرد شروع می شوند، اما سایر قسمت های بدن شما نیز می توانند تحت تاثیر این بیماری قرار گیرندو ممگن است به زخم پا یا قطع عضو منجر گردد

4- بیماری های عروق بزرگ

- بیماری عروق محیطی
- بیماری عروق مغزی ( در مردان و زنان مبتلا به دیابت، 2 برابر بیشتر از افراد سالم است)
- بیماری عروق کرونر ( باعث 2 تا 3 برابرشدن مرگ های زیر 52 سال در افراد مبتلا به دیابت نسبت به افراد سالم می شود)

شایعترین عارضه حاد دیابت

1-کتواسیدوز دیابتی DKA

2– هیپوگلیسمی

پای دیابتی

افراد دچار نوروپاتی در پا از دویدن خودداری کرده و ورزش های مناسب از جمله شنا و دوچرخه سواری را انجام دهند
برای جلوگیری از اختلال گردش خون لباس تنگ پوشیده نشود
از پاها مراقبت کنید و جوراب و کفش مناسب داشته باشید.
هر روز عصــر پاهــای خــود را بــه دقــت مشــاهده و بــا دســت لمــس کنیــد تا درصورت بروز زخم و یا التهاب سریعا مطلع و مراقبت و درمان را شروع کنید
پاهای خود را تمیز و خشک نگهدارید .ناخــن هــای خــود را بــه طــور مســتقیم کوتــاه کنیــد ( بــه همــان شــکل طبیعــی ناخــن) و هرگونــه زاویــه تیــز را بــه طــور مالیــم بــا ســوهان صــاف کنیــد.
برای جلوگیری از خشک شدن پوست، آن را با یک کرم خوب، مرطوب کنید.
جـوراب هایـی بپوشـید کـه انـدازه مناسـب داشـته و درز دار نباشـند و عـالوه بـر نـرم و ضخیـم بـودن از جنـس پشـم یـا کتـان بـوده، بتواننـد رطوبـت را جـذب کنند.
در محیط خانه از کفش های مخصوص اتاق استفاده کنید .هرگز پابرهنه راه نروید .
هر روز کفش های خود را از نظر پارگی، وجود ریگ یا هر چیز دیگری که به پاهای شما آسیب برساند ، بازرسی کنید.

انواع انسولین

نحوه تزریق انسولین

ویال انسولین را در یخچال نگهداری و از یخ زدگی محافظت شود که باید شفاف و یکنواخت باشد و تا 30 روز قابل نگهداری و استفاده در یخچال میباشد

-سرنگ در زاویه 45 تا 90 درجه تزریق گردد- بعد از تزریق از مالش – گرم یا سرد کردن ناحیه تزریق خودداری کنید

فرمول تجویز انسولین وریدی

علل عمده افزایش قند خون

مصرف غذای بیش از حد
کم تحرکی
مصرف ناکافی داروی دیابت
استرس

اقدامات لازم :
سریعا قند خون چک شود.
دوز دارو یا انسولین فراموش شده مصرف گردد.
سریعا به اورژانس جهت کنترل قند خون مراجعه نمایید.

علل عمده کاهش قند خون

مصرف غذای ناکافی
تحرک و فعالیت بیش از حد
مصرف زیاد داروهای کاهنده قند خون

اقدامات لازم :
مصرف 4 تا 5 حبه قند يا يك قاشق غذاخورى شكر يا عسل یک فنجان آبمیوه يا نوشابه معمولى (نه رژيمى) یا كمى كشمش.
١٥ دقيقه يس از صرف يكى از موارد بالا دوباره بايد قند خون خود رابا دستگاه اندازه گیری كنيم . اكر هنوز قند خون به ٧٠ نرسيده باشد ، بايد يك بار ديكَر همين ميزان ماده شيرين را مصرف کنیم.

راهنماي غر بالگرى

افراد زير از نظر ديابت ، بايد غربالگرى شوند.

به افراد بالاى ٢٥ سال توصيه مى شود كه غربالگرى اولیه قند خون را انجام و سپس در صورت طبيعى بودن نتايج، هر سه سال يك بار غربالگرى شوند.
به زنانى كه ديابت باردارى داشته اند توصيه مى شود كه هر 6 ماه تا يكسال يكبار غربالكرى ديابت را انجام دهند

تغذيه

بيمار بايد جهت جلوگيرى از نوسانات شديد قند، از 5 تا 6 وعده غذايى و ميان وعده، استفاده نمايد.
محدوديت مصرف شيرينى ها(عسل، قند و شكر ساده، انواع آبميوه ها، نوشابه هاو..)، غذاهايى با چربى يا كلسترول بالا(دل، جگر، گوشت گوساله، كره و ..) .
مصرف غذاهايى با فيبر بالا(ميوه، سبزيجات، حبوبات، نان وِ برنج سبوس دارِ و..)، از گروه لبنيات (پنير كم چرب وكم نمك، ماست وشير كم چرب و ..)، هفته اى ٢ مرتبه از ماهى به صورت پخته يا كبابى، استفاده از روغن هاى زيتون، و مصرف سالاد توصیه میگردد

از طرف ديگر، نان سفيد، برنج سفيد، يوره سيب زمينى، دونات وبسيارى از غلات صبحانه منجر به افزايش قابل توجه قند خون خواهند شد که محدود گردد

میوه هایی مثل انگور -انبه -خربزه -هندوانه -آناناس که قند بالایی دارند نباید مصرف گردد

مواد غذایی بر اساس GI (شاخص گلیسمیک)به سه دسته تقسیم می‌شوند:

GI پایین: ۵۵ یا کمتر
GI متوسط: ۵۶ تا 69
GI بالا: ۷۰ یا بیشتر

از مصرف نوشيدنى هاى حاوى شكر يرهيز کنيد؛ هرگونه شربت یا آبمیوه های صنعتی یا کمپوت مصرف نگردد چرا كه منجر به افزايش وزن مى شوند .
نان تست سبوس دار، نان سنگک، نان هفت غله بدلیل کنترل بهتر گلوکز گزینه مناسبی برای دیابتی ها هستند و باعث سیری طولانی مدت می شوند.
موادی که روی آنها عبارت (بدون قند) درج شده الزاما بی خطر نیستند هرگز در مصرف این مواد افراط نکنید.
چربى هاى غير اشباع كه در روغن هاى گياهى مايع نظير روغن زيتون، مغزها ودانه ها و آووكادو وجود دارند، انتخاب هاى مناسب ترى هستند، در مقابل، چربى هاى ترانس كه در مار گارين، غذاهاى سرخ شده و رستورانى و روغن هاى جامد هيدروژنه وجود دارند، نبايد استفاده شوند.
همجنين بهتر است از لبنيات كم چرب وينيرهاى كم چرب به جاى انواع پرچرب آنها استفاده كنيد

فعاليت بدنى

در بيشتر روزهاى هفته حداقل ٣٠ دقيقه يا بيشتر ورزش هوازى (بياده روى، دوچرخه سوارى، شنا) يا حداقل ١٥٠ دقيقه ورزش بى هوازى (دوى سرعتى، شنا، وزنه بردارى) در هفته داشته باشيد.
قبل و بعد از فعالیت ورزشی قند خون اندازه گیری شود قند خون بین 100 تا 250 برای افراد دیابتی مناسب ورزش می باشد.
همیشه 2 عدد شکلات همراه داشته باشید تا در موقع افت قند خون مصرف گردد و هنگام ورزش آب بنوشید.
اگر دچار درد پاها – ساق پا- یا سینه شدید فورا ورزش را قطع کنید
كمى دورتر از محل كار خود پارك كنيد و كمى بياده روى داشته باشيد.
هنكام تماشاي تلويزيون و يا صحبت كردن با تلفن كمى راه برويد.
از کفشهای مخصوص دیابتی ها در منزل و در محیط بیرون استفاده کنید.

كاهش وزن

اگر اضافه وزن داريد استفاده از راه كارهاى زير كمك مى كند تا غذاى كمترى ميل كنيد.
سعى كنيد آهسته غذا بخوريد.
مقابل تلويزيون غذا نخوريد .تماشاى تلويزيون باعث مى شود حجم بيشترى غذا بخوريد.
قبل از کامل سیر شدن غذا خوردن را متوقف کنید تا بتوانید به مرور زمان بر اشتهای خود غلبه کنید.

مديريت استرس

در زمان استرس هورمون هاى كورتيزول، اپى نفرين و گلوکاگون افزايش مى يابد كه اثر آنها ضد اثر انسولين است و منجر به افزايش قند خون مى شوند. در اين راستا ورزش هايى مانند يوكا مى تواند كمك كننده باشد. استرس طولانى مدت مى تواند زمينه ساز بروز بيمارى هاى قلبى – عروقى، ديابت، افسردكى، فشار خون بالا و ضعيف شدن سيستم ايمنى بدن باشد.
از محیطهای استرس زا و پرتنش دوری کنید چراکه ناخواسته و به صورت کاذب مقدار قند خون را افزایش می دهد.

ترک مصرف دخانيات

افراد سيگارى 20 تا 30 درصد بيشتر از افراد غيرسيگارى در معرض ابتلا به ديابت نوع ٢ هستند
سیگار عوارض ناشی از دیابت را تشدید میکند، سعی کنید آن را از برنامه روزانه خود حذف کنید.
از قرار گرفتن در معرض دوستان یا افراد سیگاری نیز خودداری کنید.
وقت خود را با انجام کارهای متفرقه پر کنید تا مصرف سیگار شما را وسوسه نکند.

با ما در ارتباط باشید

سبد خرید